नेपाली मुद्रा अवमूल्यनया तयारी?
येँ (सन्ध्या टाइम्स)/नेपाली मुद्रायात भारुलिसे अवमूल्यन यायेगु धकाः राष्ट्र बैंकं यानाच्वंगु तयारीं देय्या अर्थतन्त्रय् लिच्वः लायेगु शुरु याना हःगु दु। छुं जुयाः नेपालं थ्व अवमुल्यन यात धाःसा अर्थतन्त्र डांवाडोल हे जुइगु टिप्पणी अर्थविद्तय्सं याना हःगु दु ।
भारुया तुलनाय् नेपाःया ध्यबा अवमूल्यन जुइसातकि डलर नं वहे अनुपातय् थिके जुइ। थुकिं यानाः विश्व बजारय् नेपाःया सामान दनी व निर्यात यायेत अःपुइ धइगु विश्लेषण यासें सरकारं थ्व अवमूल्यनया तयारी याःगु खः। नेपाःया निर्यात अप्वयेसातकि वंगु छुं दँ न्ह्यवंनिसें जुया वयाच्वंगु भुक्तानी असन्तुलन नं नियन्त्रण याये फइ धइगु सरकारया बिचाः खः ।
तर गुलिखे अर्थविद्तय्सं धाःसा नेपाःया सामान विदेशय् निर्यात मजुयाच्वंगुया कारण नेपाःया सामान थिके जुयाः मखु धासें नेपाली मुद्राया अवमूल्यन यायेवं जक नेपाली सामानया निर्यात अप्वइ मखु धाःगु दु। नेपाःया वर्तमान अवस्था थुलि स्यनाच्वंगु दु कि गुगुं नं देशं झीत छुं सामानया अर्डर हे बियाहःसां नं इलय् डेलिभरी याये फइगु अवस्था मदु। गबलें मजदूर हडताल, गबलें लोड शेडिङ्ग, गबलें कच्चा पदार्थया अभाव, गबलें सरकारी कर्मचारीपाखें जुइगु ढिलासुस्ती, गबलें यातायातया गडबडी आदि आपालं कारणं यानाः नेपाःया सामानं विदेशय् बजाः काये मफयाच्वंगु खः। थुपिं यावत समस्यायात वास्ता मयासे खाली मुद्राया अवमूल्यन जक यात धाःसा थुकिं देय्यात नकारात्मक लिच्वः लाः वनी धइगु नं अर्थविद्तय् तर्क दु ।
पुलांम्ह गभर्नर डा. तिलक रावलं विश्वया गुगु देशय् नेपाःया सामान थिके जूगु कारणं बजाः काये मफयाच्वंगु दु धइगु न्ह्यसः तसें थुकिया अध्ययन मयासे मुद्राया अवमूल्यन धाःसा उकिं अःखः मार लाकीगु बिचाः प्वंकादीगु दु।
बरु मुद्रा अवमूल्यनं नेपाःया निर्यात अप्वयेकीगु मखुसें देशय् महंगी अझ तच्वयेका बी धइगु वय्कःपिनि धापू दु ।
छाय्धाःसां नेपाःयात माःगु आपालं सामान विदेशं झिके यायेमाः। विदेशी मुद्राया तुलनाय् नेपाली मुद्रा अवमूल्यन जुइ सातकि म्हिगः तक दंक लाःगु सामान थौं जुइबलय् थिके जुइधुंकी। लिच्वः कथं बजारय् जनतां सामान थी तकं मफइगु अवस्था पिहां वया बी ।
सरकारं नेपाली मुद्राया अवमूल्यन गबलय्निसें याइगु खः, व ला सी मदुनि। तर थुकिया चर्चा जक जुइवं हे बजारय् उकिया लिच्वः धाःसा लायेधुंकूगु दु। थौंकन्हय् सीमावर्ती लागाय् भारतीय ध्यबाया अभाव शुरु जूगु थुकिया हे लिच्वः खः। उगु लागाय् थौंकन्हय् गुलि फु उलि भारु मुंकाः भारतपाखे यंकेगु शुरु जुयाच्वंगु दु। कन्हय् भारु थिके जुइबलय् पित हयेमाः धकाः ध्यबा सुचुकेगु शुरु जूगुलिं थ्व अभाव जूगु खः ।
छगू सूत्रं धाः कथं नेपाल राष्ट्र बैंकया गभर्नर डा. युवराज खतिवडां छुं ई न्ह्यः बेलायतं पिहां वइगु छगू अखबारयात अन्तर्वार्ता बियादीगु खः। उकी वय्कलं नेपाली मुद्रा अवमूल्यन यायेगु बिचाः यानाच्वनागु दु धकाः नं न्ववानादीगु जुयाच्वन। वय्कलं अथे धायेवं हे नेपाःया बैंकय् भारतीय मुद्राया अभाव शुरु जूगु खः धइगु अर्थविद्तय् तर्क दु ।
