अन्यथा...

नर्मदेश्वर प्रधान

कान्छा दाइ। दीपक दाइ। निम्ह पासा। मिले जूपिं। सत्तीपिं। उलि बुरा मजूनि। ल्याय्म्ह नं मखयेधुंकल। न्हिंन्हिं नापलाइ। खँ ल्हाइ। ई छ्याइ। उमेर वंकाः पासा माः ।

समवयस्कपिं। घौ-निघौ खँ ल्हाइ। ई वंगु चाइ मखु। नुगः याउँसे च्वनी। तःन्हु दत। कान्छा दाइ दीपक दाइया पसलय् मवःगु। सदां खनाच्वंम्ह। खनी मखु। मत्तिइ वइ, म्हं मफुत ला? कायम्ह विदेशय्। उकुन्हु विदेशय् चाःहिलावःगु। हानं वन ला? न्हापा हे बिचाः यानागु खः। कान्छा दाइ काय्याथाय् वनी। लिहां वइ मखुत। कलाः मदयेधुंकल। परिवार विदेशय्। काय्-भौ छय्पिं लिसे च्वनी। विदेशय् हे थाइ। अन सुख सुविधा दइ। थन थें लःया समस्या, बिजुलीया संकट दइ मखु। तर लिहां वइ। फुक्क दयां छु याये? नुगः चकंकाः खँ ल्हाइपिं सुं दुगु मखु अन। फुक्कस्यां लिमलाः। थःथःगु धूनय्। पासापिं फुक थन। विदेशय् गन च्वने छुइ? नये त्वने दयां जक मगाः खनिं। खँ ब्याकीपिं पासापिं नं माः जीवनय्। त्वाःबहाः लुमनी। नखःचखः, जात्रा, पर्व नुगलय् घाना थें जुइ। कान्छा दाइ लाबला च्वनाः देशय् लिहांवइ ।

कान्छा दाइ नापलाइ। 'यक्व दत छितः मखनागु। दीपक दाइया पसलय् नं मझाः।' न्ह्यसः तये। लिसः वइ, "खः। थौंकन्हय् जि मवया। मेतां मखु। मनं वये मास्ते वइ। लँ क्रस यायेमाः। मोटर, मोटरसाइकल मिखा तिस्सिनाः ब्वाका हइ। उकुन्हु झन्नेली..। पारी वयेमाः। वये। म्हय् जिउ हे दइगु मखु। लँय् सुरक्षा दुगु मखु। ज्यान पानाः लँ काटे यायेमाः। जि ला उकिं पारी वयेगु हे म्हो जुइधुंकल। लँ काटे यानाः वये। छुं जुइ ला। चिन्ता, भय जुइ। मनोबल शिथिल जुइ। याकःचा छेँय् च्वने। म्हाइपुसेच्वनी। मन ब्वइ। गनं वनेगु आँट दइ मखु ।'

कान्छा दाइया खँ न्यने। जिगु हे कथाव्यथा थें ताइ। खँग्वःत फुक्क जिगु नुगलं पिहां वयाच्वन। अनुभव जुइ। न्हियान्हिथं अखबार काःवने। पारी पाखेर। अखबार। अय्लाः थें। अय्लाः त्वनीपिं छख्वलाचा दुहां मवःतले लाटा जुइ धाइ। अखबार मस्वःतले नुगः भारी थें जुइ। छुं मगाःमचाः थें। प्वाः फुमदं थें ।

रिक्तताया अनुभूति जुइ। अय्लाः त्वनां छु फाइदा? बरु बेफाइदा जुइ। शरीर स्यंका बी। मनू उत्तेजित याना बी। माकःफुइँ थनी। पत्रिका ब्वने। बस अथे हे। फाइदा छुं अनुभव जुइ मखु। बरु थ्वं न्ह्यपु स्यंका बी। नुगः स्यंका बी। अखबार स्वये। तं दनावइ। गुलिसित म्हुतु ल्हाये मास्ते वइ। मौकाय् लाःसा च्वाये मास्ते वइ। ध्यबा फुकाः मूर्ख जुइगु। तं न्यायेगु थें ताइ। अय्नं अम्मल थें। छगू न्याये धकाः वने। न्यागू अखबार न्याना हये। जालय् फसे जुइ। उकुन्हु छम्ह बुद्धिजीवीं धाःगु लुमंनि। "थौंकन्हय् जिं अखबार मस्वया। अखबार स्वल कि टेन्सन जुइ। कपाः झ्यातुइ। उकिं अखबार स्वयेगु बन्द।" खः। जिं सिउ। ध्यबा नं फू। तं वइ। थःगु तं थःत हे जुइ। अखबारया लाभ छुं मदु। अय्नं स्वये माः थें जुइ। स्वये ।

अखबार पसः। पारी। लँ क्रस यानाः वनेमाः। मोटर, माइक्रोबस, मोटरसाइकलत अराजक गतिं हयाच्वनी। पारी वनेगु खतरापूर्ण जुइ। गुगुं क्षणय् दुर्घटना जुइफु। लँजुवाःतय् भ्याः सुरक्षा मदु। मिखा तिस्सिनाः गाडी ब्वाका हइ। अखबार काः वने। लुमं लुमं म्ह पीसे च्वनी। गय् लँ क्रस याये। चिन्ता, पीर जुइ। सुयां लक्काधक्का दुगु मखु। दायित्वबोध सुयाकें मदु। सरकारविहीन देय् थें। फुक्क थःथः हे स्वतन्त्र सरकार थें। न्ह्याम्हेस्यां न्ह्याथे याःसां जिउ। ट्राफिक प्रहरीया न्ह्यःने हे सवारी वाहनतसें नियम मिचे याइ। लाःलाः थे चले याइ। ट्राफिक प्रहरीं छुं मतलब तइ मखु। मूकदर्शक जुयाच्वनी। अराजक ....। दृश्य स्वइ। अःखः मज्जा काइ। समस्या ट्राफिकयात मखु। थःत जुइ। थुखेर अखबार पसः मदु। पारी हे वनेमाः। न्हियान्हिथं जोखिम फये। लँ काटे याये। झन्नेली मोटरसाइकलं थिउगु - मोटरं क्यली थें। बालबाल बचे जू थें। न्ह्याबलें व हे खतरा। कान्छा दाइ नं धाःगु लुमनी। पासा दीपकया थाय् वयेगु कम जुल। छेँ सतिनां छु याये। लँ क्रस यानाः वये। ज्यान पायेमाः। फुक्क खँ थुइ। देशया परिस्थिति खनी। सरकारया पह लुमनी। प्रहरी, ट्राफिक प्रशासनया गैरजिम्मेवारी प्रवृत्ति। थः जीवित खः? वा मखु? बेठेगान जुइ। अखबार हे स्वये मखुत ला धइ थें जुइ। अखबार न्याः ववं अखबारय् दुर्घटनाया बुखँ थः हे जुया बी ला? शंका जुयाच्वनी ।

थौंकन्हय् उद्योगपति, पत्रकारतय् हत्या जुयाच्वंगु दु। न्हिनय् हे निर्भिक रुपय् आपराधिक गतिविधि न्ह्याइ। स्यायेगु धम्कीं उद्योगपति, पत्रकारत त्रसित जुयाच्वंगु दु। प्रहरी प्रशासन निस्त्रिकय, प्रभावहीन। प्यखेरं आलोचना वइ। स्वयं सरकारया प्रहरी प्रशासनप्रति विश्वास मदु। प्रहरी प्रशासन सरकारप्रति बफादार खने मदु। थवंथवय् आक्षेप व द्वपं बिया जुइ। प्रहरी प्रशासन अपराधीतय् नियन्त्रणय्। सरकारया आरोप जुइ। प्रहरी प्रशासन राजनीतिक हस्तक्षेपं पंगु जुइ बाध्य। प्रहरी प्रशासनं प्रतिवाद याइ। गृहमन्त्रीयात गृहराज्यमन्त्रीं नालायक धाइ। राजीनामा फ्वनी। "थःत जिम्मेवारी बिउसा निवाः दुने शान्ति, सुरक्षा कायम याये।" गृहराज्य मन्त्रीं दावा याइ। शान्ति सुरक्षा बी मफुम्ह गृहमन्त्रीयात पदमुक्त यायेमाः। प्यखेरं नैतिक दबाब थ्वइ।
खः। जनतायात शान्ति सुरक्षा बी मफुगु सरकार सत्ताय् च्वनेगु अनैतिक जुइ। वं राजीनामा यायेमाः। अखबारय् ब्वने वैकल्पिक सरकारया खोजी जुइधुंकल। आः देउवा प्रधानमन्त्री जुइ। हल्ला वइ। असक्षम सरकार सत्तां पिहां वयेमाः। जनआकांक्षा थ्व हे जुइ। जनताया ज्यूज्यानया सुरक्षा बी मफुगु नालायक सरकार चीकेमाः। थ्व निर्विवाद जुइ। तर विद्यमान सरकार चिलेवं फुक्क कमजोरी तनी ला? शान्ति सुरक्षा वइ ला? गम्भीर न्ह्यसः थुथाय् जुइ। शान्ति सुरक्षा, हत्या, हिंसा थौं म्हिगःया समस्या मखु। प्रहरी प्रशासनया प्रभावहीनता थौंया कुलक्षण मखु। थ्वया पृष्ठभूमि ताहाः। शृंखलावद्ध कथं थ्व समस्या, कुलक्षण दँदँनिसें ब्वलना वयाच्वंगु दु। राजनैतिक अव्यवस्थां थौं देश आक्रान्त ।

अराजक स्थितिया वर्चस्व। छम्ह लँजुवालं लँ क्रस यायेत असुरक्षित, संकटबोध यायेमाः थन। ततःधंगु अपराध, असुरक्षाया स्थिति छु जुइ? अनुमान यायेफइ। सामान्य सरकार परिवर्तनया खेलं सुथां लाके फइगु समस्या मखु थ्व। थ्व सम्पूर्ण राजनैतिककर्मीतय् सुझबुझ, परिपक्वताया खँ जुइ। अन्यथा...

More Stories Like this