नेवाःतय्सं नेवाः स्वायत्त राज्यया सुरक्षा यायेमाः

येँ (सन्ध्या टाइम्स)/संविधानसभाया राज्य पुनर्संरचना तथा राज्य शक्ति बाँडफाँड समितिपाखें आः नकतिनि संविधानसभाय् न्ह्यब्वःगु १४ प्रदेश सहितया खाकायात नेवाःतय्सं गुकथं कायेमाः धइगु बारे सहलह यायेत शुक्रवाः नेवाः स्वायत्त राज्य मंकाः संघर्ष समितिपाखें छगू बिचाः गोष्ठी यात। गोष्ठीइ न्ववानादीपिं समितिया आपालं दुजःतय्सं आः न्ह्यब्वःगु १४ प्रदेशया खाका दुने नेवाःतय् लागिं छुटे याःगु राज्यय् छुं भचा मगाः मचाः दुसां नं उकियात नेवाः लगायत देय्या फुक्कं जनजातितय्सं स्वीकार यायेमाःगु बिचाः प्वंकादिल ।

१४ प्रदेश सहितया उगु नक्सायात दकलय् अप्वः समर्थन याना वयाच्वंगु पार्टी एनेकपा (माओवादी)या सभासद् व नेवाः राष्ट्रिय मुक्ति मोर्चाया नायः हितमान शाक्यं थ्व नक्सा तयार यानाः उकियात पारित यायेत तसकं थाकुगु व तःधंगु मेहनतं उकियात पारित यानागु जूगुलिं नेवाः लगायत सकलें जनजातिं उकियात समर्थन यायेमाः व थुकिं हे जातीय म्हसीका कायम जुइ धयादिल। ज्याझ्वलय् न्ववासें वय्कलं थ्व प्रस्ताव यायेगु न्हि कुन्हुया मतदानय् नेवाःतय्गु हे पार्टी जुयाः नं नेपाः राष्ट्रिय पार्टीं १४ प्रदेशया पक्षय् भोट मतःगु खँय् असन्तुष्टि नं प्वंकादिल। थःपिंसं आत्मनिर्णया अधिकारया तःधंगु वकालत यानागु खःसां देश टुक्रा याये मजिउ धइगु अवधारणा विकास यानागु खँ नं कनादिल। वय्कलं थुलिमछि तयारी जुइधुंकाः थुकियात विफल यायेत राज्य पुनर्संरचना आयोग गठन यायेमाः धकाः षडयन्त्र यानाच्वंगु खँ नं कनादिल ।

सत्तारुढ पार्टी नेकपा (एमाले)या सभासद् डा. मंगलसिद्धि मानन्धरं यदि जनजातितय्सं हे थ्व १४ प्रदेशया विरोध यात धाःसा मेपिंसं लबः काइगु यक्व सम्भावना दु धयादिल। वय्कलं धयादिल, 'थ्व देशय् दकलय् अप्वः संघीयता माःपिं सु खः? जनजाति खः। उकिं यदि जनजातिं हे थुकिया विरोध यात धाःसा संघीय व्यवस्था हे मवयेफु।' येँय् दुगु राजधानी थनं सारे यानाः मेथाय् यंके फइ मखु धासें वय्कलं धयादिल, 'थनया राजधानी यंकाः नारायणघाटय् तयेगु हं। भारतं दुई घण्टा हे तापाः मजूगु थासय् यंकाः देय्या राजनीति तयेगु ला? राष्ट्रिय सुरक्षायात ध्यान तयेम्वाः ला ?'

नेपाली कांग्रेसया सभासद् तीर्थराम डंगोलं नेवाः राज्य न्ह्याथे यानाः नं कायम यानाः उकियात सफल यानां तुं त्वःतेमाःगु खँ कनादिल ।

नेपाः राष्ट्रिय पार्टीया सभासद् बुद्ध साय्मिं मात्र नेवाः धइगु नां छगू वयेसातकि उकी झी लय्ताये मजिउ धयादिल। आः नेवाःतय्त बिउगु प्रदेश आकारया दृष्टिकोणं तसकं चीधं जूगु कारणं अन दुने नेवाःत म्वाये मफइगु खँ लिसा कयाः धयादिल ।

नेवाः स्वायत्त राज्य मंकाः संघर्ष समितिया दुजः मल्ल के. सुन्दरं प्रस्तावित १४ प्रदेश व नेवाः राज्यया बांलाःगु व बांमलाःगु पक्षया समीक्षा यानादिल। थ्व प्रस्ताव कथं नेवाः राज्य पलिस्था जूगुलिं उकियात सकलें नेवाःतय्सं समर्थन यायेमाः धासें वय्कलं उकी व्यवस्था यानातःगु अग्राधिकार, जातीय भाषिक आधार, नेवाः लागायात मेगु छगू प्रदेशलिसे स्वाकातःगु, आदि खँ झीगु लागिं सकारात्मक विषय खः धयादिल। अथे खःसां अवशिष्ट अधिकार केन्द्रयात बियातःगु, केन्द्रपाखें राज्य सरकार भंग याये दइगु अधिकारयात धाःसा विरोध यायेमाःगु खँ कनादिल ।

नेवाः जागरण मञ्चया सुजीव वज्राचार्यं न्ह्याकूगु उगु ज्याझ्वलय् ज्यापु महागुथिया उर्मिला डंगोलं नं न्ववानादीगु खः। ज्याझ्वः मंकाः संघर्ष समितिया वर्तमान नायः नापं नेवाः देय् दबूया नायः नरेश ताम्रकारया सभापतित्वय् जूगु खः ।

स्वम्हेसित हना
ज्याझ्वलय् नेवाः राष्ट्रिय म्येँ च्वयादीम्ह जनकवि दुर्गालाल श्रेष्ठ, उकी लय तयादीम्ह संगीतकार तीर्थ माली व नेवाः राष्ट्रिय ध्वाँय् दयेकादीम्ह उत्तम नकःमियात नं हनेगु ज्या जूगु खः। वय्कःपिंत वरिष्ठ साहित्यकार सत्यमोहन जोशी नापं संघर्ष समितिया पदाधिकारीपिंस दसिपौ लःल्हासें दोसल्लां न्ययेकाः हनेगु ज्या जूगु खः ।

उगु ज्याझ्वलय् न्ववानादिसें जनकवि दुर्गालाल श्रेष्ठं नेवाःतय्सं ताःईया संघर्ष लिपा नेवाः स्वायत्त राज्य प्राप्त याःगु लसताया खँ खः धयादिल। अथे खःसां मचाःनिगु अधिकार कायेगु लागिं नेवाःत अझ नं धाथें नी यानाः दना वः थें थःत मच्वंनिगु खँ नं वय्कलं कनादिल ।