कोपनहेगन भ्रमण भत्ता नयेत जक

डी. आर खड्गी

वंगु छुं वाः न्ह्यः सगरमाथाया कालापत्थरय् मन्त्रिमण्डलया बैठक च्वनाः विश्वयात नेपाःया हिमाल नाया वनाच्वंगु दु धयागु संदेश बीत सफल जुल। कालापत्थर बैठक लिपा हानं डेनमार्कया कोपनहेगन शहरय् १९२ गू देय् मध्ये नं अप्वः प्रतिनिधि नेपाःया प्रतिनिधि सहभागी जुयाः विश्वयात हे अजू चायेका बिल। प्रतिनिधि च्याम्ह मन्त्री यानाः ८० म्ह प्रतिनिधि दुथ्यानाच्वंगु खः। कोपनहेगन सम्मेलनस्थलय् खुम्ह प्रतिनिधियात सहभागी याकेत सफल जुल। बाँकी प्रतिनिधिया ज्या खालि शहरया उखेथुखे चाःहिला ई व राष्ट्रिय सम्पत्ति स्वाहाः यायेगु बाहेक मेगु छुं हे ज्या मजुल। नेपाःया हुल प्रतिनिधि वयाच्वंपिं खन कि विदेशीतय्सं खिसि यानाः न्हिलेगु शुरु याइगु। अझ ला डेनमार्कया जनता जक मखु युरोपया मेमेपिं मनूत नं नेपाःया प्रतिनिधि खन कि गफ याइगु हं 'नेपाःया भ्रष्ट व असक्षम प्रतिनिधि वयाच्वन' धकाः। नेपाःया नेता व नोकरशाहतय्सं न्हून्हूगु नाटक म्हिताः डलर झरे याये सःपिं धयाच्वनी। नेपाः सरकारयात गुलि आः सहयोग बी उलि अप्वः वातावरण दुषित यानाच्वनीपिं धकाः आलोचना नं याइ ।

न्हापाया बांलाःगु स्वनिगःया पक्ष खः सामाजिक व साँस्कृतिक अवस्था। थनया चैत्य, गुम्बा, देगःया कलाकृति, जनताया सौहार्दता इमान्दारिता व सहयोग व्यवहार खनाः युरोपियन व अमेरिकन पर्यटक अति हे प्रभावित जुइगु खः। छकः नेपाःया यात्रा यात कि हानं हानं वयेगु यानाच्वनी। थौंकन्हय्या नेता व नोकरशाहतय्सं न्हापा याःगु बांलाःगु अवस्थायात ध्वस्त यानाः स्वनिगःयात दुर्गन्धित यानाच्वंपिं धकाः नकारात्मक दृष्टिं स्वयेगु यानाच्वन। विदेशी जनतां थथे नं धायेगु यात, नेपाःया प्रतिनिधित विश्वयात झंगः लानाः थःगु खल्ती जायेकेत जक वयाच्वंपिं खः। थ्व नक्कली नेतातय्सं स्वनिगःयात जक मखु, नेपाःया फुक्क थाय् स्यंका वनाच्वंगु दु धकाः नं धयाच्वनी। नेतात नकारात्मक जुयाच्वंगुलिं देय् बर्बाद जुयाच्वंगु खः। जनतां अति दुःख सियाच्वंगु कारणत नं नेतातय्गु नकचरा पहलं यानाः हे खः धकाः यूरोपियन जनतां धयाच्वंगु दु ।

खस ब्रम्हू व विहारी मूलया नेतातय्सं वातावरण दुषित जुयाः भयावह लिच्वः वःसा मतलब तइ मखु। छाय्धाःसां उपिं नेपाःया मूलवासी मखु। विदेशी मूलया छगू जक लक्ष्य खः, न्ह्यागु कुकर्म यानाःसां ध्यबा कमे यायेगु। थौंकन्हय् स्वनिगःया वातावरण जक स्यनाच्वंगु मखु पहाड हिमाल तराईया वातावरण नं स्यनाच्वंगु दु। उकी मध्यय् नं पर्यटक आकर्षित जुइगु थाय् अप्वः स्यनाच्वंगु खनेदु। पृथ्वी व वायुमण्डलया तापक्रम यक्व बढे जुयाः हिमालयया च्वापु नाया वयाच्वंगु दु। वातावरण यक्व स्यनाच्वंगु कारणं यानाः गबलें अप्वः वा वइगुसा गबलें अति कम जक वयाः प्राकृतिक प्रकोप जुयाच्वंगु नं दु। वातावरणविज्ञतय्सं धयाच्वंगु दु, विश्वया तापक्रम १ दसमलब १ डिग्री फरेन हाइट बढे जुया वनाच्वंगु दु। झीगु देशय् नं वातावरण स्यनाच्वंगु कारणं यानाः यक्व हानी जुयावनाच्वंगु दु अझ नं यक्व हानी जुया वनेफु। झीगु देय् कृषिइ आधारित अर्थतन्त्र खः। कृषि क्षेत्रय् लिच्वः लात कि देशय् अनिकाल तकं वयेफु। कृषि मन्त्रालयया तथ्याङ्गं क्यनाच्वंगु दु थ्व दँय् ५ लाख टन अन्न कम उत्पादन जूगु दु। तापक्रम अप्वया वनाच्वंगुलिं मेमेगु क्षेत्रय् नं लिच्वः लानाच्वंगु खनेदु। झीसं थ्व नं खनाच्वनागु दु लःया मुहान सुना वनाच्वंगु दु। जब लःया अभाव जुइ अन्नबालीयात अप्वः लिच्वः लाः वनीगु स्वाभाविक खः। स्वनिगलय् स्वयां नं पहाड व हिमालयय् अप्वः लिच्वः लानाच्वंगु खनेदु। दसुया लागि मुस्ताङ्ग, हुम्लाय् माघय् पाके जुइगु स्याउ मंसीरय् हे पोक जुइगु शुरु जुल। फलफुल जक मखु स्वां व जडीबुटी नं बेमौसमय् ह्वयेगु शुरु जुयाच्वंगु दु। जलवायु परिवर्तनं अन्नवाली, फलफुल, तरकारी सिबें नं अझ पशुपंछी व जीवजन्तुयात यक्व लिच्वः लानाः उपिं ला लोप हे जुइगु अवस्था तक वयाच्वंगु दु। भविष्यय् वातावरण परिवर्तन यानाः खाद्यवस्तु अभाव व प्राकृतिक सौन्दर्य ध्वस्त जुयाः पशुपंछी व जीवजन्तु लोप जुयाः हिमाल व पहाडया जनजीवन तकं अस्तव्यस्त जुइगु अवस्था वयाच्वंगु दु। समुद्रया सिथय् लानाच्वंगु देय्त श्रीलंका, माल्दिभ्स, फिजी, इन्डोनेशिया, मलेशियाया आदिया आपालं ब्व समुद्र सतह थहां वनाः लखय् हे तना वनीगु खतरा वयाच्वंगु दु ।

जलवायु परिवर्तन जूगु मुख्य कारण खः कार्बन डाइ अक्साइड अप्वयाः वायु मण्डलय् लाः वंगु नकारात्मक लिच्वः। थ्व समस्या हयेगुली विशेष यानाः विकासित देय्त अमेरिका, बेलायत आदिया तःधंगु ल्हाः दु। आः वयाः चीन, भारत, रुस, ब्राजिल थेंज्याःगु विकासशील देतय्सं उद्योग संचालनय् अप्वः इन्धन प्रयोग यानाच्वंगुलिं थ्व समस्या अझ विकराल जुयाच्वंगु दु। अविकसित देय्तय्सं थुकिया विरुद्ध विकासशील देय्तय्त कडा दबाव बीमाःगु खः, तर आँट सुयाकें दुगु मखु ।

जम्बो टोलीया नेतृत्व याना वःम्ह प्रधानमन्त्री माधव नेपालं सकारात्मक सन्देश बीत सम्मेलन असफल जुल धायेमाः। नेपाः अविकसित देशया अध्यक्षया हैसियतं नं वातावरण स्यंकाच्वंपिं राष्ट्रया सशक्त विरोध यायेमाःगु खः। माधव नेपालं खालि हिमालया च्वापु नायाच्वंगु दु धकाः जक भाषण बियादिल। च्वापु अप्वः नाया वन कि गुलि नकारात्मक लिच्वः लाइगु खः उलि प्रस्ट यायेत वय्कः असफल जुल। बरु अफ्रिकन व ल्याटिन अमेरिकाया देशतपाखें विकसित राष्ट्रतय्त ख्याच्वः व हाथ्या बीगु ज्या यात। अफ्रिकन व ल्याटिन अमेरिकी राष्ट्रया कडा अडानं अमेरिकाया प्रस्तावयात असफल तकं याना बिल। अफ्रिकन व ल्याटिन अमेरिकाया प्रतिनिधिपाखें आशा याःगु खः नेपाःपाखं नं कडा अडान काइ ला धकाः। तर नेपाःया नेतातय्गु असक्षम, अविवेकी व च्यः मानसिकतां यानाः अज्याःगु अन्तर्राष्ट्रिय दबुली दनाः हुँकार यायेगु ज्या मजुल। अःखतं नेपाःया बदनाम जक जुल। नेपाःया नेतात गुलि लज्या मचाःपिं धइगु खँ उमिसं विमानं कुहां वया खतं क्यना बिल। कोपनहेगनं लिहां वयाः बिमानस्थल थ्यनेसातकि हे थःपिनि भ्रमण सफल जुल धकाः ततःसकं हालेगु शुरु यात ।

More Stories Like this