
पुस ११ गते येँय् वने
कृष्ण प्रजापति
नेवाः राज्य नेपालमण्डल घोषणा यायेगु झ्वलय् थ्व वालय् थीथी थासय् थीथी गोष्ठी व मुँज्यात जुयाच्वंगु दु। थन तक कि गबलें हे मजूनि थें थुगुसी नेवाः वकिल व डाक्टरतय्गु तकं संगठन नीस्वंगु दु। आः वइगु पुस ११ गते नेवाः लयर्स एशोसियसन व नेवाः स्वास्थ्यकःमि पुचलं नेवाः ध्वाँय् ज्वनाः नेपालमण्डल राज्य घोषणासभाय् ब्वति कायेत दशरथ रंगशालाय् सहभागी जुइगु जूगु दु। थुकथं नेवाः राज्यया निंतिं थौं ब्यापक रुपं माहौल तयार जुयाच्वंगु दु। फुक्कं राजनीतिक पार्टीया नेता कार्यकर्ता व जनवर्गीय संगठनं नं थुगु अभियानय् साथ बियाच्वंगुलिं आः थुगु अभियान तःजिक क्वचाइगु खँय् निगू मत मदयेधुंकल।
म्हिगः तक नेवाः राज्य नेपालमण्डया बारे अनर्गल प्रचार नं जुजुं वयाच्वंगु खः। तर थीथी जातिं थःपिनि जातीय संगठन घोषणा याये धुंकाः आः छगू निश्चित पार्टीं जक मखु कि तमाम नेवाः व राजनीतिक पार्टी दुने आवद्ध नेवाः संघ संस्थात जानाः हे थुगु घोषणा ताःलाकेत स्वयाच्वंगुलिं घोषणा सार्थक जुइ धइगु खँय् निगू मत मदु। वंगु पुस १ गते हे नेवाः गणराज्य घोषणा याःगु एनेकपा (माओवादीं) हे न्हापां थुकथंया जातीय राज्य घोषणा याये धुंकाः आः उगु अभियानय् नेपाली कांग्रेस, एमाले नापं फुक्कं राजनीतिक पार्टीत नं निरन्तर साथ बीत लगे जुयाच्वंगुलिं थुगु घोषणायात छगू ल्याखं नेपाली जनताया न्हूगु नेपाल दयेकेगु बांलाःगु अभियान कथं हे कायेमाः ।
छगू ल्याखं पुस १ गते एनेकपा (माओवादीं) नेवाः गणराज्य घोषणा यायेधुंकाः आः हाकनं ११ पुसय् थुकथं नेवाः राज्य नेपालमण्डल घोषणा यायेगु प्रचार प्रसार जुयाच्वनेवं थ्व छु खः धइगु न्ह्यसः नं पिहां मवःगु मखु। वास्तविक नेवाः राज्यया घोषणा धाःसा नेपालमण्डलयात नेवाः राज्य कथं घोषणा यायेत स्वयाच्वंगु पुस ११ या घोषणा हे दकलय् बांलाःगु घोषणा खः। उकिं हे थुकियात पुस १ गते थःगु हे ढंगं नेवाः गणराज्य घोषणा यायेधुंकूगु एनेकपा (माओवादीं) नं साथ बियाः समर्थन यानाच्वंगु दु। न्हापां जातीय राज्य दयेमाःगु माग तत्कालिन नेकप(माओवादीं) हे याःगु खः। उकियात लिपा वनाः नेकपा (एमाले)या जातीय संगठन नेपाः लोकतान्त्रिक नेवाः संघ व नेपाली कांगेसया जातीय संगठन लोकतान्त्रिक नेवाः दबू नापं थीथी झिगू नेवाः संघ संस्थातय्सं समर्थन याःगु खः ।
ताः ई न्ह्यवंनिसें नेवाः राष्ट्रिय मुक्ति मोर्चा नापं नेवाः संघ संस्था जानाः नीस्वंगु नेवाः स्वायत्त राज्य मंकाः संघर्ष समितिं स्वनिगः व स्वनिगःया जःखः च्वंगु झिंछगू जिल्लाय् नेवाः राज्यया अवधारणा व नेवाः राज्य नीस्वनेधुंकाः जुइगु थीथी ब्यवस्था बारे ध्वाथुइकेगु ज्या न्ह्यानाच्वंगु दु। थ्व इलय् नेवाः राज्य नेपालमण्डलया घोषणा नं थज्याःगु हे नेवाःतय्त शिक्षित यायेगु बांलाःगु अवसर खः। थुकिं सरकार हे नीस्वनाः शासन याइगु वा छुं कथं स्थानीय प्रतिनिधि हे ल्ययेगु नीति मदुगुलिं नं थ्व छगू चालू संविधानसभाय् नेवाः राज्य नेपालमण्डल स्थापना ग्यारेन्टी यायेत न्ह्याकाच्वंगु अभियान खः धइगु क्यं। यदि नेवाः राज्य आः हे प्रस्ताव मजुल वा थुकी छुं चर्चा परिचर्चा मयायेगु खत धाःसा सभासद्त नेवाः राज्य घोषणा यायेगु खँय् अग्रसर जुइ हे फइ मखु। अथे जुयाः नं थौंया नेवाः राज्य नेपालमण्डल घोषणा यायेत स्वयाच्वंगु नेवाः स्वायत्त राज्य मंकाः संघर्ष समितिया अभियान सार्थक यायेमाः ।
नेवाः स्वायत्त राज्य नेपालमण्डल घोषणा यायेगु ज्या माओवादीया कारणं विवादय् लाःवंगु खः। पुस १ गते गुकुन्हु पंचायती ब्यवस्था घोषणा याःगु दिं खः उकुन्हु हे माओवादीं नेवाः राज्य घोषणा याःगुलिं छगू कथं प्रतिगमनयात साथ बिउगु जकं खःला धाइपिं नं पिहां वःगु खःसा गुलिसिनं थुगु घोषणां नेवाः स्वायत्त राज्य नेपालमण्डल घोषणाय् छुं हे नकारात्मक लिच्वः मलाइगु जूगुलिं थ्व घोषणायात माओवादीं हे सहयोगया लागिं याःगु घोषणा धाःगु खः। आः उकियात हे बः तनेगु कथं वइगु पुस ११ गते याये धयातःगु नेवाः स्वायत्त राज्य नेपालमण्डलया घोषणाय् नं स्वनिगःया गांगामं व नेवाः स्वायत्त राज्यया कुंकुलामं राजधानी येँय् जुइगु विशाल र्याली व घोषणा सभाय् सहभागी जुइ फत धाःसा थुगु अभियानपाखें कन्हय् झी नेवाःत द्याका च्वने माली मखु जुइ ।
म्हिगः तक नेवाः राज्य घोषणा याये मजिउ धयाच्वंपिं गुलिं राजनीतिक पार्टीत नं आः वयाः नेवाः राज्यया समर्थनय् वयाच्वंगु दु। जातीय स्वतन्त्रतायात क्वत्यलाः राष्ट्रया उत्थान जुइ फइ मखु धइगु मान्यता ज्वनाः न्ह्यानाच्वंगु थीथी नेवाः जातीय संगठनत थुकी थप सक्रिय जुइमाःगु आवश्यकता दु। थ्व इलय् हे नेवाः राज्य जुइ कि मजुइ , जुइ जिउ कि मजिउ धकाः विवाद व अलमल जुयाच्वनेगु खत धाःसा छगू युगय् छक्वः जक वइगु संविधानसभां क्वःछीत स्वयाच्वंगु नेवाः जातीय राज्यया माग हानं हानं न्ह्यथनेत झी नेवाःत ताःलाइ मखु। थन न्ह्यागु हे जातिं नं थःथःगु मुक्ति व थःगु भविष्यया उन्नति मेमेगु जातियात नं सम्मान यात धाःसा हे जक चूलाइगु खँ बांलाक थुइकाः नेवाः राज्य नेपालमण्डल घोषणायात नं फुक्कं जाति जानजातिं समर्थन याना हे च्वंगु दु। थज्याःगु महत्वपूर्ण इलय् जुइत्यंगु नेवाः राज्य घोषणासभाय् झी सकलें सहभागी जुयाः थुगु अभियानयात ताःलाकेगु थौंया महत्वपूर्ण पक्ष जुया बिउगु दु।
माओवादीया नेवाः गणराज्य व नेवाः स्वायत्त राज्य मंकाः संघर्ष समितिं क्वःछिनातःगु नेवाः राज्य नेपालमण्डल छुं भचा पानाच्वंगुलिं नं नेवाःतय् दथुइ थीथी कथंया विवाद व अन्योल कायम हे जुयाच्वंगु खः। भौगोलिक आधारयात नं ध्यानय् तयाः तराई नाप नं स्वाइगु हिमाल नाप नं स्वापू दइगु कथं बागमती अञ्चलया च्यागू जिल्ला व जःखःया जिल्लायात नं नेवाः राज्य नेपालमण्डल कथं क्वःछीगु धकाः नेवाःतय् राष्ट्रिय संगठन नेवाः देय् दबूपाखें निक्वः निक्वः तक राष्ट्रिय गोष्ठी यानाः क्वःछिनातःगु सीमायात हे नेवाः राज्य कथं घोषणा याये कथं ११ पुसय् जुइत्यंगु घोषणायात हे सकल नेवाःतय्सं समर्थन यायेमाः। थ्वहे जक झीगु जातीय मुक्तिया लागिं महत्वपूर्ण सवाल जुइफु। उकिं वइगु पुस ११ गते शनिवाः कुन्हु जुइगु नेवाः राज्य नेपालमण्डल घोषणा सभाय् सहभागी जुइगु सकल नेवाः समुदाय व जनजाति समुदाययात संगठन यायेगु ज्याय् न्ह्यचिलाच्वने ।
More Stories Like this
जातीय संघीयताया खँय् नेमकिपा
प्राडो, पाजेरो ब्वाकेगु ख्यः मखु
राष्ट्रपति प्रणाली बारे विवाद
नेवाःतय्त जागृत याइगु 'नेपाःमिया नुगः सः'
खँ स्वनिगःया