'थः अनुकुल शान्ति सम्झौताया व्याख्या यायेमते'

राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोगं थः अनुकुल जुइकथं शान्ति सम्झौताया व्याख्या मयायेत सचेत यासें सम्झौताय् न्ह्यथंनातःगु विवादया समाधान निगूलिं पक्ष सम्मिलित मंकाः संयन्त्र मार्फत क्वछीत सरकार व माओवादीयात इनाप याःगु दु ।

विस्तृत शान्ति सम्झौता जूगु स्वदँ क्यंगु लसताय् शुक्रवाः आयोगं सार्वजनिक याःगु संक्षिप्त प्रतिवेदनय् विद्यमान राजनीतिक असमझदारीया कारण शान्ति सम्झौताया कार्यान्वयन जुइ थाकूगुलिं राजनीतिक दलत दथुइ सम्झदारी कायम जुइमाःगु खँय् बः ब्यूगु दु ।

सशस्त्र द्वन्द्वया अवधिया तुलनाय् मानव अधिकारया अवस्थाय् सुधार जुसां नं हत्या, बेपत्ता, अपहरण सम्पत्ति कब्जा यायेगु ज्या मदिगु धासें आयोगं चिन्ता प्वंकूगु दु । अथेहे सशस्त्र द्वन्द्वय् मानवअधिकार उल्लंघनया दोषीयात छानबीन यानाः कारवाही यायेमाःगुलि मानव अधिकार हननया गम्भीर प्रवृतिया मुद्दात लितकागुलिं देशय् दण्डहीनता अप्वःगु खँ धाःगु दु । नापं आयोगं विस्तृत शान्ति सम्झौतां निर्धारण याःगु सीमा व अवधि दुने यायेमाःगु ज्यात अझ पुवंके मफुगु प्रति दक्वं सम्बन्धित पक्षया ध्यानाकर्षण याकूगु दु ।

आयोगं सम्झौता जुगु स्वदँया दुने राज्य व माओवादी पाखें जूगु मानव अधिकार उल्लंघनया घटनात नं सार्वजनिक याःगु दु । स्वदँया दुने सरकारी पक्षं यातना, दायेगु नापं अमानवीय व्यवहारया १९८ घटना जूगु व माओवादी पाखें ४८ घटना जूगु खँ धाःगु दु ।

अथेहे सरकारी पक्ष पाखें १०७ व माओवादी पाखें २६ घटनाय् मनू म्वाये दइगु अधिकारया हनन जूगु खँ न्ह्यथंसें आयोगं २५४ घटना राज्य पक्षं व १९३ माओवादी पक्षं बलपूर्वक बेपत्ता यायेगु ज्याय् संलग्न जूगु लुइकूगु खँ धाःगु दु ।

स्वदँया दुने माओवादीया कारणं ८२ म्ह व सरकारया कारणं ६ म्ह आन्तरिक विस्थापनया पीडा भोगे यायेमाःगु खँ आयोगं पिथंगु प्रतिवेदनय् न्ह्यथंनातःगु दु । अथेहे आयोगं थुपिं घटनाय् संलग्न जूपिंत कानुनी कारवाही मजूगु खँ नं धाःगु दु ।