गुठी संस्थान खारेज यायेत सुझाव सहित प्रतिवेदन लःल्हात

गुठी संस्थानया औचित्या सम्बन्धय् संस्कृति मन्त्रालयं दच्छि न्ह्यः गठन याःगु उच्च्स्तरीय अध्ययन समितिं गुठी संस्थान खारेज यायेत सुझाव ब्यूगु दु ।

दच्छि न्ह्यःया येँया जात्राय् थीथी पुचःयात परम्परागत रुपं बीमाःगु पूजा खर्च सरकारं उपलब्घ मायाःगु विरोधय् प्रदर्शन जुइवं तत्कालीन सरकारं गुठी संस्थानया औचित्य व नेवाः संस्कृति संचालनय् खनेदुगु समस्याया बारे अध्यन यायेत गठन याःगु उच्चस्तरीय अध्ययन समितिं गुठीया भूमिका संरक्षकया नांमय् शोषक जूगु धासें थुकीया औचित्यय् न्ह्यः थंसें ब्यागलं हे संयन्त्र आवश्यक जूगु ठहर याःगु दु ।

समितिं मंगलवाः सुथय् हनुमानढोकाया नासः चुकय् छगू ज्याझ्वः यासें संस्कृति मन्त्री मिनेन्द्र रिजालयात प्रतिवेदन लःल्हाःगु खः । ज्याझ्वलय् मन्त्री रिजालं प्रतिवेद अध्ययन यायेधुंकाः गुकथं व्यवस्था यायेफइ उकीया बारे सम्बन्धित पक्षत नाप च्वनाः सहह यायेगु धयादिल ।

ज्याझ्वःया सभापति व उच्चस्तरीय समितिया संयोजक पवित्र बज्राचार्यं अध्ययनया झ्वलय् नेवाः संस्कृति न्ह्याकेगु ज्याय् गुथि संस्थानया औचित्य मदु धइगु हे लिच्वः वःगु दु धासें नेवाः जात्रा पर्व बांलाक न्ह्याकेगु निंतिं अलग्ग निकाय आवश्यक दु धयादिल ।

प्रतिवेदनय् नेवाःतय् संस्कृति नाप सम्बन्तिध जात्रा, पर्वत संचालन यायेगु ज्याय् गुठी संस्थानया भूमिका संरक्षणया नांमय् शोषणपूर्ण जूगु खँ न्ह्यथंसें नेवाः संस्कृतिया जात्रा व पर्वत संचालन यायेत 'नेपाः संस्कृति सम्पदा संरक्षण कोष' निर्माण यायेमाःगु सुझाव ब्यूगु दु ।

नेपालं अन्तर्राष्ट्रिय श्रम संगठन (आई. एल. ओ.)या अभिसन्धि १६९लय् अनुमोदन यायेधुंकूगुलिं उगु अभिसन्धि नेपाःलय् मू कानुन सरह हे मान्यता दइगुलिं नेवाः समुदाया जात्रा, पर्व, संस्कृति संचालन यायेगु सन्दर्भय् स्वतन्त्र नेवाः संयन्त्र गठन जुइमाःगु ठहर समितिं याःगु दु । आई. एल. ओ.या अभिसन्धिया १६९लय् आदिवासी जनजातियात जल, जमिन व जंगलय् अग्राधिकार दइगु व थःगु मौलिक संस्कृति, सम्पदा, परम्परा, रहनसहनय् राज्य पाखें हस्तक्षेप यायेमज्यूगु व सम्बन्धित जातिं हे थःगु पहलय् जात्रा पर्व संस्कृति संचालन याये दइगु हक प्रत्याभूत यायेमाःगु खँ न्ह्थंनातःगु दु ।

समितिं जात्रा पर्व संस्कृति संचालनया निंतिं तयातःगु जग्गा, जमिन, तिसाः-ज्वलं आदि सम्पति गुठी संस्थानं थःगु स्वामित्वय् तयातःगुलिं अज्याःगु दक्वं सम्पति प्रस्तावित नेवाः संयन्त्रयात अनिवार्य कथं हस्तान्तरण यायेमाःगु, अन्यायपूर्ण ढंग कयातःगु जग्गा जमिनया क्षतिपूर्ति बीमाःगु व जात्रा, पर्व, संस्कृतियात गुठी संस्थान पाखें ब्यागलं तयाः सम्बन्धित नेवाः समुदाययात हे जिम्मा बीगु औचित्यपूर्ण जुइगु खँ प्रतिवेदनय् न्ह्यथनात:गु दु ।

(किपा- रायस नेवाः)