वन्यजन्तुया अवैध व्यापार रोकथाम सम्बन्धी

जागरण ज्याझ्वः व प्राकृतिक विज्ञान संग्रहालय
नेपाःया जैविक विविधताया संर-क्षण वातावरणीय सुधार व जलवायु परिवर्तन प्रकृयाय् जैविक वस्तुया भूमिका बारे कृयाशील जुजं वयाच्वंगु प्राकृतिक विज्ञान संग्रहलय स्वयम्भूं सीिपं वन्यजन्तुया समेत महत्व दइगु व भावी सन्ततियात विगतया इतिहास वातावरण व उत्पति बारे सजगता अप्वयेकेगु निवाः यंकंया तालिम ज्याझ्वः क्वचाल । तालिमय् माध्यमिक विद्यालय क्याम्पस विश्वविद्यालयया विद्यार्थी प्राध्यापक वन विभाग राष्ट्रिय निकुाज तथा वन्यजन्तु विभागया गेमस्काउलर
रेन्जरतय्सं ब्वति काःगु खः । प्राकृतिक विज्ञान संग्रहलय विश्वय् अमूल्य वन्यजन्तुया अवैध व्यापार पनेगु महासन्धी साइटिसया प्राणीया वैज्ञानिक आधिकारिक निकाय कथं विगत २७ दँ न्ह्यःनिसें सकि्रय निकाय कथं ज्या याना वयाच्वंगुिलं थुगुसी विश्व वन्यजन्तु कोष नेपाल कार्यक्रमया ग्वाहालिइ उगु निवाःयंकंया ज्याझ्वः न्ह्याकूगु खः ।

नेपालय् २०८ ताजिया स्तनधारी मध्ये ६२ प्रजातियात साइटिसया अनुसूचि १ २ व ३ य् तयातःगु दु । अथे हे पंक्षीपाखे ८२ प्रजाति सरि-सृपया १०० प्रजाति मध्ये १४ प्रजाति लाप्चाया ६६५ प्रजाति मध्ये ३ प्रजाति साइटिसया थीथी स्वंगू अनुसूचिइ सूचिकृत यानातःगु दु । तर न्यासःगू स्वयां अप्वः कीया तथ्यांक दये धुंकूगु व उमिगु अवैध व्यापार जुयाच्वंग अवस्थाय् नं साइटिसया अनुसूचिइ धाःसा दुथ्याकूग मदु । अथे हे नेपालय् ६३३१ वनस्पतिया तथ्यांक तयेधुंकूगु इलय् साइटिसया अनुसूचिइ १३ प्रजाति जक समावेश याःगु दु ।

नेपालय् प्राकृतिक प्रकोप जलवायु परिवर्तन वन फडानी अतिक्रमण चरिचरण आगजनी बाढी चलः यानाः न्हियान्हिथं वन्य सम्पदा न्यून अवस्थाय् लानाच्वंगु व अवैद्य व्यापारया प्रकृया अप्वया वनाच्वंगु इलय् थज्याःगु तालिम व जनचेतनामुलक ज्याझ्वः शहर गां व जिल्ला जिल्लाय् याना वनेमाःगु आवश्यकता दुगु खँ संग्रहालय प्रमुख प्रा। डा। केशव श्रेष्ठं कनादिल ।

नेपालय् साइटिसया अस्तित्व दुगु जानकारी यायेत प्राकृतिक श्रोत व सम्पदा बचे यायेत फुक्कं लागां लागू यायेमाःगु व फुकंसियां ब्वति चूलाकेत व्यवहारिक शिक्षा ज्याझ्वः व तालिमया आवश्यकता मालाच्वंगु खँ प्राकृतिक विज्ञान संग्रहालयं न्ह्यथंगु दु । प्राकृतिक विज्ञान संग्रहालय नेपाःया ६० प्रतिशत संग्रह यानाः तथ्यांकीत यायेधुंकूगु दु । तर उचित भवनया अभावय् नेपाःया बहुमूल्य सम्पदाय् गर्व याये खनेच्वंगु मदु ।

सीिपं जनावरतय्त वांछ्वयेगु थुनेगु वा च्याकेगु यानाच्वंगुिलं प्राकृतिक कारणं सीिपं जनावर राष्ट्रया सम्पदा व संरक्षणया लािगं वैज्ञानिक सामग्री जुइगु ज्ञान मदुगु खनेदु ।

थ्वहे खँयात ध्यानय् तयाः संग्रहालयं संचालन यानाच्वंगु निवाःया जनचेतना मुलक ज्याझ्वः व तालिम तसकं हे उपयोगी जू । दैवीय कारणं सीगु अवस्थाय् लूिपं वन्यजन्तु नं मनूया पासा जुइफइगु व मनूया हितय् छ्यले फइगु तर शिकार यायेगु अवराध जुइगु व सजाँयया भागीदार जुइफइगु प्रावाधान बारे थज्याःगु ज्याझ्वलं स्पष्ट याइ ।

ज्याझ्वःया आवश्यकतायात प्रमुख प्रा। डा। केशव श्रेष्ठं थुगु संग्रहालयं जफत याःगु नमूनायात वैज्ञानिक ढंगं सुचिकृत यानाः स्वदेशी विदेशी विद्यार्थी व जनमानसया लािगं प्रशर्दन याना वयाच्वंगु ३४ दँ दये धूंकूगु खँ कनादिल । संकलन ज्याया बारे वन नियमावलीइ हे न्ह्यथनेमाःगु व भविष्यया िनंितं विज्ञान संग्रहालययात अन्तर्राष्ट्रिय स्तरय् विकास यायेमाःगु खँ कनादिल ।

संग्रहालयपाखें ग्वसाः ग्वःगु ज्याझ्वलय् प्रा। डा। केशव श्रेष्ठ सह प्रा। मय्जु पुष्पकेशरी श्रेष्ठ सह प्रा। भैया खनाल सह प्रा। मय्जु निर्मला प्रधान डा। मुकेश चालिसे व राष्ट्रिय विधि विज्ञान प्रयोगशालाया जीवन रिजालिपंपाखे वनस्पति प्राणी किट व उमिगु परिक्षण सम्बन्धय् जानकारी बियादिल । संग्रहालयया साइटिस कक्षा व प्रदर्शन कक्षाय् भमण नं याकूगु खः ।

प्राकृतिक विज्ञान संग्रहालयं याकनं हे थःगु वेबसाइट चायेकेगु साइटिस ब्रोसर पोस्टर तयार यानाः प्रचार प्रसार यायेगु योजना दुगु खँ सह प्रा। भैया खनालं बियादिसें भविष्यय् नं ज्याझ्वःयात निरन्तर न्ह्याकेगु खँ कनादिल ।

अनुसन्धानात्मक लेख दुथ्याकाः पिथनीगु वैज्ञानिक जर्नल नियमित पिथनेत वातावरण विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालयलिसे जानाः ज्या याना वयाच्वंगु दु । त्रिभुवन विश्व-विद्यालयया सीमित श्रोतपाखें न्ह्यानाच्वंगु थ्व संग्रहालय नेपाः सरकारया वन मन्त्रालय वातावरण विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालय शिक्षा मन्त्रालययात नं थप ग्वाहालिया िनंितं इनाप यायेधुंकूगु दु । संग्रहालयया भौतिक विकास तसकं आवश्यक जूगु नमून कुगाक्क दुगु व विदेश पलायन जुया वनाच्वंगु वन्यजन्तुयात नं स्वदेशय् लित हयेगु कुतः जुयाच्वंगु प्रा। डा। केशव श्रेष्ठं कनादिल । नेपालय् थःगु हे देय्या हर्वेरियम चखुं की जनावर जिवाशेष खास हे मदइगु तर विदेशय् वनाः अध्ययन याःवनेमाःगु बाध्यता मदयेकेगु िनंितं प्राकृतिक विज्ञान संग्रहालययात विकास यायेत सकस्यां बीमाःगु बिचाः डा। श्रेष्ठया दु । त्रिभुवन विश्वविद्यालयं कीतिपुर कम्प्लेक्सय् २०० रोपनी जग्गा उपलब्ध यानाबिउगुिलं अन अन्तर्राष्ट्रिय स्तरया संग्रहालय दयेकेगु व त्रिभुवन विश्वविद्यालय विश्वविद्यालय अनुदान आयोग नेपाल सरकार शिक्षा मन्त्रालय अर्थ मन्त्रालययात संग्रहालयया प्रस्तावित योजना कार्यान्वयन यायेत ग्वाहालि बीगु आशा संग्रहालय व्यवस्थापनं यानाच्वंगु दु ।